Stijn Meurkens

is programmeur, wiskundige, hardloper en zeiler. Over technologie, internet, mobile, productiviteit, Apple, media, kunst, politiek en alles wat me verder bezig houdt. Lees ook mijn tweets, of fork mijn code.

Vijanden heb je nodig

Het is niet moeilijk om te schoppen tegen monopolisten; de mens houdt blijkbaar niet van suprematie. Daar hoeft je niet eens Nederlander voor te zijn. Microsoft, Apple, Google, FC Barcelona, Team Sky; ze kunnen je allemaal vertellen dat het niet altijd even gezellig is aan de top. (Ik ben overigens de laatste om daar belerend over te doen; dit geeft aan dat ze bij Microsoft inderdaad krankzinnig zijn geworden.)

Maar net zo makkelijk is het om te vergeten welke vernieuwingen die clubs hebben gebracht om aan de top te komen. Want de enige manier om aan een monopolie te komen is door het anders te doen dan de rest. Door te vernieuwen en tegen de stroom in te gaan. Door je eigen markt te creëren. Peter Thiel benoemt het in het vierde college van zijn collegereeks over startups. Uit de aantekeningen van Thiels student Blake Masters:

There are three steps to creating a truly valuable tech company. First, you want to find, create, or discover a new market. Second, you monopolize that market. Then you figure out how to expand that monopoly over time.

Bill Gates schreef geschiedenis door met Microsoft ‘s werelds eerste noemenswaardige softwarebedrijf te bouwen. Voordat iemand ook maar wist wat een softwarebedrijf was. Voordat iemand ook maar wist wat software was. Microsoft had de visie ‘een computer in ieder huis en op elk bureau’, in een tijd dat computers qua formaat nog te vergelijken waren met een forse bestelbus. Aan het succes van die missie valt nu al lang niet meer te twijfelen. Dan kunnen we nu allemaal wel heel hard lachen om de interface van Office 2013 – overigens terecht, dit is je reinste gekkenwerk, – maar de reden dat Microsoft nu de klappen vangt is toch vooral dat niemand om ze heen kan.

Het tijdperk van Microsoft’s dominantie is voorbij. Microsoft is verworden tot een defensieve reus die zijn oren laat hangen naar de markt. De producten van de gigant uit Redmond zijn allang niet meer innovatief en dus wordt het bedrijf wederom voor gek verklaard, maar nu omdat ze achter de feiten aan lopen.

Maar Microsoft blijft wél eigenhandig verantwoordelijk voor de informatisering voor de maatschappij. Zonder Microsoft geen computer op ieder bureau. Microsoft mag dan een kleine 15 jaar het spoor bijster zijn, maar het heeft de voorwaarden geschept voor de wereld zoals wij die nu kennen. Ook al heeft het bedrijf de ontwikkeling van het internet in eerste instantie proberen te ondermijnen met het eigen Microsoft Network – een soort van Het Net on steroids – en ook al heeft het gepruts met dat eeuwige Internet Explorer het web ook niet bepaald vooruit geholpen; Microsoft staat, al dan niet bedoeld, aan de basis van de informatievrijheid die de wereld compleet veranderd heeft.

En zo hebben ook Google en Apple immense bijdrages gegeven aan de informatiemaatschappij. Google met het Pagerank-algoritme en de missie om alle informatie ter wereld te organiseren en beschikbaar te maken, Apple met het bewustzijn en de visie dat software bovenal bruikbaar moet zijn. Dan krijg je dus de publieke opinie op je dak. Dan gaan mensen roepen dat je een eng bedrijf bent dat te veel van ze weet, of dat je alleen maar glimmende dingen in een gelikte verpakking verkoopt. Blijkbaar is dat de prijs die je betaalt voor het kiezen van een positie die niet in ieders comfort zone ligt. Maar dat zou nooit iemand mogen ontmoedigen.

Voor de troepen uit, dus. Je kop boven het maaiveld. Dan weet je zeker dat ze ‘m eraf proberen te hakken. Want van alle menselijke eigenschappen zijn jaloezie en xenofobie de meest natuurlijke, dus succes en innovatie komen nooit zonder tegenstand. Word gehaat, kies een vijand en wellicht breng je de wereld een stukje verder.